جستجو :

کشف الاسرار

 

شناخت مقام صبر، تفصيلات و رازهاي آن

تنوّع شرب الصبرفي كل مشروب

بعن و علي أوفي و بالباء و اسلام

وليس و يكون الصبر الّا علي أذي
و جوداً و تقديراً بأنواع آلام

و عين الحق الصبور أذي أتي

بمحكم آيات الكتاب لا علام

فلا صبر في نعماءِ ان كنت عالماً
بقول امام صادق: الحكم علام


انواع صبر در هر مشربي اينها هستند: صبر عن الله- صبر علي الله- صبر بالله- صبرالله صبر جز با تحمل انواع دردها و رنج‌هاي بالفعل و بالقوه نيست. و حقتعالي براي صبور اذيتي تعيين كرده است كه در آيات محكم كتاب با نشانه‌هايي آنها را ذكر فرموده است و چنانچه عالم و آگاه از گفتار امام صادق(ع) باشي. كه هم حكمتش صادق است و هم علّامه است صبر بر نعمت‌ها وجود ندارد.

بدان كه خداوند توفيقت دهد كه حقتعالي مي فرمايد:«ان الذين يؤذون الله و رسوله » (بي‌گمان كساني كه خدا و پيامبر او را آزار مي‌رسانند) آيه 57 سوره‌ احزاب

لذا خبر داد كه او اذيت مي‌شود. پس حضرت سبحان خود را صبور بر اذيت و آزار آفريدگانش ناميد و همچنانكه از بندگانش خواسته است كه اذيت را برطرف نمي‌شود چون بلايي او را فرو پوشد و او از خداوند تعالي برطرف كردن آن بلا را درخواست كند همچنانكه ايّوب(ع) كرد.

و فرمود: « مسني انت الضر و انت ارحم الرّاحمين »(به من آسيب رسيده و تويي مهربانترين مهربانان) آيه‌ي 83 سوره‌ي انبياء

و با وجود اين سؤال خداوند او را مورد ستايش قرار داد و فرمود: « انا وجدناه صابرا »(ما او را شكيبا يافتيم) آيه‌ي 44 سوره‌ي ص

پس صبر خودداري از شكايت به خدا در برطرف بلا، يا كنار راندن آن نيست بلكه صبر خودداري از شكايت به غير خدا و متمايل شدن به آن غير است.

و پيش از اين براي تو آشكار كردم كه خداوند از بندگانش خواسته است كه اذيت كساني را كه او را مورد آزار قرار داده‌اند برطرف كنند با آنكه مي‌توانست اذيتي را كه در آنها آفريده است نيافريند. راز اين را به خوبي درياب كه آن از بهترين رازهاست.

و در خبر آمده است كه هيچ‌كس از خدا شكيباتر بر اذيت و آزار نيست و آن از مقاماتي است كه انقطاع و زوال نمي پذيرد.

ديگر آنكه بدان صبر با تنوع ادواتش متنوع مي‌شود، لذا صبر في‌الله وقتي اســت كه در راه خدا مورد اذيت و آزار قرار بگيرد، صبر مع‌الله آن است كه عذاب كننده را در راه عذاب بيني، و صبر علي‌الله حالت فقدان اوست در حضور پروردگارش با آنكه توجهش به وجود خودش است ولي به وجود پروردگارش توجه ندارد. چنين كسي بايد صبر كند تا غفلتش از خدا مرتفع شود.

صبر بالله‌آن است ‌كه‌حق عين صبرش ‌شود همچنانكه اوشنوايي‌بينايي‌اش‌ شده است.

صبر من الله حالتي است كه در آن حول و قوه را از خود منتفي بداني و اعتقاد داشته باشي كه نه حولي و نه قوه اي نيست مگر به واسطه ي خدا كه اين حالت با استعانت و ياري جستن برطرف مي‌شود، صبر عن‌الله كه بالاترين صبر است و آن صبري است كه با مرگ برطرف مي‌شود و در آخرت يافت نمي‌شود به اين صورت است كه صاحب اين صبر از آن جهت صبر را به خود نسبت مي دهد كه اسم صبور به خدا منسوب است لذاست كه با از دنيا رفتن در خصوص بنده و از بين رفتن دنيا از بين مي رود كه هر كس كه از دنيا رفت از پيش تو رفته است لذا اينها صبر را از خدا گرفتند همچنانكه مي‌گويي علم را از فلاني كسب كردم پس تو در خصوصيات آن علم همچون اويي. صبر عن‌الله به نحوي كه عموم درخصوص صبر خيال مي‌كنند جدا شدن از اوست اين از شئون اهل‌الله نيست و اينكه شبلي از شنيدن گفتار آن جوان كه گفت صبر عن‌الله بزرگترين صبرهاست غش كرداز جهت بزرگي مقامي بود كه جزمردان كامل بدان نمي‌رسند لذا از سخن آن جوان لايحه‌اي در دل شبلي درخشيد كه واردش از محل بدن شبلي قوي‌تر بود لذا او طاقت نياورد و در نتيجه بيهوش شد.

اقتباس از فتوحات مكّيه/شيخ محي الدين عربي

تاريخ نگارش :3 / 03 / 1385     زمان نگارش : 9:01:07 P.M.



صفحه شروع   |   کشف الاسرار